میراث آریا: در قلب زاگرس، جایی که تاریخ در هم‌نشینی با طبیعت به روایتی ماندگار از تمدن بشری تبدیل شده است، دره خرم‌آباد همچون گنجینه‌ای ناشناخته، هزاران سال پیشینه بشری را در دل خود حفظ کرده است.

این دره با غارهای شگفت‌انگیز و اسرارآمیز خود از جمله غار کلدر، کنجی و پاسنگر، به‌عنوان یکی از نخستین سکونتگاه‌های انسان‌های هوشمند شناخته می‌شود، مطالعات باستان‌شناسی در این منطقه پرده از رازهایی برداشت که پیشینه این سکونت‌گاه را از ۴۰ هزار سال به ۵۴ هزار سال رساند، کشف بخشی از جمجمه انسان هوشمند در غار کلدر، این محوطه تاریخی را به مرجعی مهم در پژوهش‌های جهانی بدل کرده و جایگاه ویژه‌ای در تاریخ مهاجرت انسان‌ها به آن بخشیده است، به همین دلیل تلاش‌ها برای ثبت جهانی دره خرم‌آباد و قلعه فلک‌الافلاک به اوج خود رسیده است، این دو اثر شاخص که به‌عنوان نمادهای تاریخی و فرهنگی لرستان شناخته می‌شوند، سهمیه ثبت جهانی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو را به خود اختصاص داده‌اند، فرصتی طلایی که می‌تواند لرستان را به مقصدی جهانی برای گردشگران و پژوهشگران تبدیل کند.

دره خرم‌آباد، گنجینه تاریخی زاگرس در آستانه ثبت جهانی

دره خرم‌آباد، گذرگاه ۵۰ هزار سال تاریخ بشر

 مدیر پایگاه قلعه فلک‌الافلاک با بیان اینکه دره خرم‌آباد، یکی از شاخص‌ترین کریدورهای تاریخی جهان است، گفت: این دره از مهم‌ترین مناطق باستان‌شناسی ایران و جهان به شمار می‌رود، به گونه‌ای که پروفسور فرانک هول از دانشگاه ییل آمریکا و پروفسور مارسل اوت از دانشگاه لیژ بلژیک از جمله کاوشگران خارجی بودند که چندین سال قبل تحقیقات باستان‌شناسی خود را از دره تاریخی خرم‌آباد به عمل آوردند، به طوری که فرانک هول باستان‌شناس برجسته خاورمیانه، پس از کاوش در این منطقه گفته بود:
«کمتر جایی در دنیا را می‌توان پیدا کرد که بتوانید ۵۰ هزار سال تاریخ بشر را گام به گام طی کنید.»

رامین ابراهیمی افزود: این دره از دوران پارینه‌سنگی تا امروز بدون هیچ‌گونه وقفه‌ای، میزبان زندگی انسان بوده و آثار متعددی از حضور انسان‌های هوشمند و نئاندرتال در غارهای تاریخی آن از جمله گرارجنه و کنجی کشف شده است.

مدیر پایگاه قلعه فلک الافلاک با اشاره به موقعیت جغرافیایی ویژه این دره تصریح کرد: دره خرم‌آباد به‌عنوان یک کریدور ارتباطی مهم شمال به جنوب ایران، همواره مسیری امن و پررونق برای مهاجرت، تجارت و سکونت بوده است، وجود منابع آبی غنی، آب‌وهوای معتدل و زمین‌های حاصلخیز از جمله دلایلی است که این منطقه را به یکی از نقاط کلیدی برای زندگی بشر در طول تاریخ تبدیل کرده است.

او گفت: در کمتر نقطه‌ای از جهان می‌توان چنین ترکیبی از عوامل مساعد زندگی را پیدا کرد و این ویژگی‌ها موجب شده است تا دره خرم‌آباد به‌عنوان یکی از نخستین پایگاه‌های زیستی انسان در دوره‌های مختلف تاریخی شناخته شود.

دره خرم‌آباد، گنجینه تاریخی زاگرس در آستانه ثبت جهانی

غار کلدر، سندی از حضور انسان هوشمند

ابراهیمی با بیان اینکه کاوش‌های اخیر در غار کلدر به سرپرستی بهروز بازگیر شواهدی از سکونت انسان‌های هوشمند و نئاندرتال در حدود ۵۴ هزار سال پیش را آشکار کرده و این یافته‌ها تأییدی بر پیشینه طولانی سکونت انسان در این دره است، بیان کرد: ابزارهای کشف‌شده در غارهای این منطقه از شباهت قابل‌توجهی با ابزارهای موجود در غار «شانه در» کردستان عراق برخوردارند و قدمت آن‌ها به حدود ۴۰ هزار سال پیش بازمی‌گردد، این موضوع نشان‌دهنده پیوندهای فرهنگی و ابزارسازی مشترک در منطقه خاورمیانه است.

مدیر پایگاه قلعه فلک‌الافلاک با تأکید بر اهمیت قلعه فلک‌الافلاک به‌عنوان یک اثر شاخص تاریخی افزود: قلعه فلک‌الافلاک در کنار هفت غار و پناهگاه صخره‌ای در این دره، نمادی از تداوم زندگی بشر در طول تاریخ است، کاوش‌ها نشان داده‌اند که این منطقه حدود پنج هزار و ۴۰۰ سال پیش سکونت‌گاه بشر بوده و شواهد متعددی از این حضور به‌دست آمده است.

او تصریح کرد: محوطه‌های تاریخی همچون باغ نو، تپه ماسور، پاسنگر، گرارجنه و ده‌ها محوطه دیگر، گواهی بر استمرار حیات فرهنگی و اجتماعی در این منطقه هستند و هرکدام بخش مهمی از تاریخ بشری را روایت می‌کنند.

ثبت جهانی، گامی برای توسعه پایدار لرستان

ابراهیمی با اشاره به اهمیت ثبت جهانی آثار تاریخی گفت: ثبت جهانی یک اثر تاریخی، آن را از سطح ملی فراتر می‌برد و موجب جلب توجه جهانیان می‌شود، این فرآیند نه‌تنها به اعتبار و حفاظت بهتر از اثر کمک می‌کند، بلکه می‌تواند در توسعه صنعت گردشگری و رونق اقتصادی منطقه تأثیر مستقیم داشته باشد.

مدیر پایگاه قلعه فلک‌الافلاک افزود: در حال حاضر، ۲۸ پرونده برای ثبت جهانی در کشور وجود دارد و با توجه به ویژگی‌های منحصربه‌فرد دره خرم‌آباد، این منطقه نیز به‌زودی در فهرست آثار جهانی قرار خواهد گرفت.

او اظهار کرد: ثبت جهانی دره خرم‌آباد فرصت‌های بی‌نظیری برای توسعه گردشگری فراهم خواهد کرد، این ثبت می‌تواند گردشگران، پژوهشگران و دانشمندان زیادی را از سراسر جهان به لرستان جذب کند و نقش مهمی در رشد اقتصادی و ایجاد اشتغال ایفا کند.

ابراهیمی بیان کرد: استان لرستان با بیش از پنج هزار و ۵۰۰ اثر شناسایی‌شده و ۲هزار و ۵۰۰ اثر ثبت ملی‌ شده، یکی از غنی‌ترین استان‌های کشور از نظر میراث فرهنگی است، حفاظت و معرفی این آثار، نیازمند همکاری و توجه همگانی است تا بتوان این سرمایه‌های بی‌نظیر را برای نسل‌های آینده حفظ کرد.

دره خرم‌آباد، گنجینه تاریخی زاگرس در آستانه ثبت جهانی

دره خرم‌آباد، پلی به ثبت جهانی و توسعه پایدار

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان نیز با اشاره به اهمیت ثبت جهانی دره خرم‌آباد گفت: ثبت جهانی دره خرم‌آباد، نه‌تنها یک رویداد تاریخی است، بلکه به‌عنوان محرکی برای جذب گردشگران بین‌المللی و توسعه فرهنگی و اقتصادی استان لرستان محسوب می‌شود، این ثبت می‌تواند موجب رونق دیپلماسی فرهنگی و ارتباط مردم خرم‌آباد با گردشگران جهانی شود.

عطا حسن‌پور افزود: دره خرم‌آباد از غار کلدر در شمالی‌ترین نقطه شهر آغاز و به غار یافته در غربی‌ترین نقطه ختم می‌شود و این مجموعه شامل هفت غار و پناهگاه صخره‌ای، سه پل تاریخی، یک قلعه، یک باغ تاریخی، یک رودخانه و چهار بنای تاریخی است که در مجموع ۱۷ اثر تاریخی و فرهنگی را در برمی‌گیرد.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان لرستان تصریح کرد: از اهداف ثبت جهانی دره خرم‌آباد حفاظت از میراث تاریخی و طبیعی دره خرم‌آباد، جذب گردشگر و بهره‌گیری از ظرفیت‌های بین‌المللی برای مرمت و توسعه این آثار است چراکه ثبت جهانی این آثار می‌تواند موجب ارزآوری، توسعه اقتصادی استان و ورود گردشگران خارجی به لرستان شود.

او در خصوص اقدامات صورت‌گرفته در راستای ثبت جهانی اظهار کرد: در مسیر ثبت جهانی این مجموعه، اقدامات متعددی از جمله ساماندهی مسیرهای دسترسی، نورپردازی، نصب تابلوهای راهنما و اطلاعاتی، ایجاد پلکان‌های استاندارد و ایمن برای دسترسی به غارها و نصب درِهای فلزی حفاظتی انجام شده است، همچنین، برای جلوگیری از آسیب به نهشته‌های باستان‌شناسی، پالت‌های چوبی کف غارها نصب و اطلاعات دقیق تاریخی و کاوش‌های انجام‌شده به‌صورت تابلوهای راهنما در مسیر غارها جانمایی شده‌اند.

حسن‌پور گفت: در این راستا، دو روستای مجاور دره که محل قرارگیری برخی از غارهای مهم هستند، به‌طور کامل ساماندهی شده‌اند، عملیات‌هایی نظیر آسفالت و بهسازی مسیرها، پاک‌سازی محیط و توسعه زیرساخت‌های گردشگری در این مناطق به انجام رسیده است.

دره خرم‌آباد، گنجینه تاریخی زاگرس در آستانه ثبت جهانی

تبدیل غارهای تاریخی به غار موزه

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان لرستان در بخش دیگری از صحبت‌های خود با اشاره به برنامه‌های بلندمدت این اداره کل افزود: برنامه‌ریزی کرده‌ایم تا غارهای پیش از تاریخ دره خرم‌آباد به «غار-موزه» تبدیل شوند تا گردشگران داخلی و خارجی بتوانند به شکلی هدفمند از این محوطه‌های ارزشمند بازدید کنند، همچنین راه‌اندازی موزه جدید باستان‌شناسی و مرکز اسناد تخصصی با هدف آماده‌سازی پرونده ثبت جهانی این منطقه در دستور کار قرار گرفته است.

او در ادامه با اشاره به اقدامات اخیر در آزادسازی عرصه‌های تاریخی استان تصریح کرد: پس از سال‌ها، موفق شدیم مغازه‌هایی را که در عرصه شمالی قلعه فلک‌الافلاک قرار داشتند و موجب آسیب به منظر تاریخی این اثر شاخص شده بودند، تملک و تخریب کنیم، همچنین حریم تاریخی پل گپ آزادسازی و محوطه اطراف آن ساماندهی شد، در ادامه این اقدامات، سیستم الکتریکال و نورپردازی قلعه فلک‌الافلاک به‌طور کامل به‌روزرسانی و بازطراحی شد.

حسن‌پور درباره همکاری‌های بین‌المللی و نقش یونسکو در این فرآیند گفت: با ثبت جهانی دره خرم‌آباد، ۱۷ اثر تاریخی و فرهنگی لرستان به‌طور هم‌زمان در نقشه جهانی یونسکو ثبت می‌شوند و این ثبت می‌تواند موجب تبلیغات گسترده جهانی برای جاذبه‌های استان شود و لرستان را به مقصد گردشگری بین‌المللی تبدیل کند.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان لرستان افزود: ثبت جهانی این مجموعه، حمایت‌های مالی و فنی یونسکو را به همراه دارد و این سازمان برای پایش و حفظ آثار، بودجه‌های مشخصی را اختصاص خواهد داد.

او با بیان اینکه در مسیر ثبت جهانی و حفاظت از میراث فرهنگی لرستان، هیچ مانع جدی پیش روی ما نیست و امیدواریم مردم و رسانه‌ها به اهمیت این موضوع پی ببرند و همراه ما باشند تا این میراث گران‌بها برای نسل‌های آینده حفظ و به‌خوبی معرفی شود، تصریح کرد: امیدواریم با رفع موانع موجود و حمایت همه‌جانبه مردم و رسانه‌ها، ثبت جهانی دره خرم‌آباد در تیر سال آینده محقق شود، این رویداد می‌تواند به‌عنوان نقطه عطفی در توسعه فرهنگی و اقتصادی استان لرستان شناخته شود.

دره خرم‌آباد، گنجینه تاریخی زاگرس در آستانه ثبت جهانی

حسن‌پور گفت: اکنون در آستانه ثبت جهانی دره خرم‌آباد، نگاه‌ها به لرستان دوخته شده است، چراکه این اتفاق گامی مهم که نه‌تنها هویتی جهانی به آثاری که در دل دره خرم‌آباد هستند، می‌بخشد، بلکه مسیری روشن برای توسعه گردشگری پایدار، رونق اقتصادی و دیپلماسی فرهنگی در این استان ترسیم می‌کند.

انتهای پیام/

source

توسط irmusic4.ir